üبيشتربدانيم1 مادهوويژگيهايآن:
ماده=آنچهكهدارايجرموحجمبودهوازذراتبسيارريزي"اتم،مولكول"ساختهشدهباشدمادهميناميم.
جرم=مقدارماده يتشكيلدهندهيهرجسمراگوييم. وزن= حاصلنيروهايجاذبهيزميناستكهبرذراتماديشيءواردميشود.
جحم=مقدارفضاييكهيكمادهاِشغالميكند.
اتم=كوچكترينواحدهايسازندهيمادههستندكهنميتوانندبهصورتآزاددرطبعتوجودداشتهباشند،بلكه"بهصورتتركيببا
اتمهايديگربهشكلمولكولوجوددارند"،اتمهاخواصمادهراندارند.
مولكول= كوچكترينواحدهايسازندهيمادههستندكهميتوانندبهحالتآزادوجودداشتهباشندوهرمولكولخواصآنمادهرادارد.
حالاتماده=مواددرطبيعتبهسهحالتجامد،مايعوگازيافتميشَوند.
G ميزانكشش،ربايشوجنبشمولكوليدراينسهحالت(جامد،مايعوگاز)متفاوتاست.
جامدات=كششوربايشمولكوليدرجامداتزياد و جنبشمولكولهابسياركماست.
مايعات=كششوربايشمولكوليدرمايعاتكم و جنبشآنهانيزبهكنديصورتميپذيرد.
گازها =كششوربايشمولكوليدرگازهاوجودندارد«بسياربسياركم».اماجنبشمولكوليبسيارزياددارند.
جامدات=شكلوحجمثابتومشخصيدارند.مانند"سنگ،شيشه،چوبو..."
مايعات=حجمثابتومشخصدارند،وليشكلشانثابتنيستوبهشكلظرفيكهدرآنريختهمي شونددَرميآيند.مانند"آب،جيوه،بُرُمو..."
گازها= حجموشكلثابتومشخصيندارندوهموارهبهشكلوحجمظرفيدَرميآيندكهدرآنقرارگرفتهاندمانند"هوا،اكسيژن،دياكسيدكربن"
عنصر=مادهايكهذراتسازنده يآناتمهاييكسانومشابه؛ويامولكولهاييميباشندكهازاتمهاييكسانساختهشدهاند.
تركيب=مادهايكهذراتسازنده يآن،مولكولهايياستكهازدوياچندنوعاتممختلفساختهشدهباشند.
مادهيخالص= مادهيكهمولكولهاييكسانداشتهباشد.(مواديكهازيكنوعمادهيخاصتشكبليافتهاند.)"آب،نمك،شكر،اكسيژن،نقره" موادمخلوط=مادهايكهازدوياچندمادهيمختلفساختهشدهباشد.مانند"هوا،آبگلآلود،خاك،دود،شيشه،موزاييك،درخت،نوشابه،
كاغذ،نفت،جوهر،خون،آبلولهكشي،آب رودخانه،فولاد،چُدن،طلايزينتي،شربت،آبهويجو..."
|
موادمركب(تركيب) |
عناصـــــــــــــرسازنده | ||||||
|
آب |
اُكسيژن |
هيدروژن | |||||
|
نمك |
سُدْيُمْ |
كُلُر | |||||
|
آمونياك |
هيدروژن |
نيتروژن | |||||
|
متان |
هيدروژن |
كَربُن | |||||
|
اَلِكُلْ |
اُكسيژن |
هيدروژن |
كَربُن | ||||
|
گَچ |
كْلِسْيُمْ |
اكسيژن |
گوگرد | ||||
|
آهَك |
كْلِسْيُمْ |
كَربُن |
اُكسيژن | ||||
|
نِشاسته |
كَربُن |
اكسيژن |
هيدروژن | ||||
|
جوشِشيرين |
سُدْيُمْ |
هيدروژن |
كَربُن |
اُكسيژن | |||
ويژگيهايمشتركمواد:
ø بينذراتتمامموادفضايخاليوجوددارد.
ø ذراتموادپيوستهدرحالجنبشنهستند.
ø ذراتتماممواديكديگرراميربايند.
ø گرماجنبش ذراتتمامموادرازيادميكند.
õتغييرفيزيكي=تغييراتيكهدرآنجنسمادهعوضنشدهومادهبهمادهيديگرتبديلنميشودوتنهاخواصيمانندشكل،حجم،حالتو...تغيير
نمودهمولكولهايموادنيزتغييرنميكنند.
õتغييرشيميايي=تغييراتيهستندكهدرآنمادهبهمادهيديگرتبديلميشودوخواصمادهبهكليتغييرميكندودرطيآننوعمولكولهاي
مادهنيزتغييرميكند.
ùخواصفيزيكيمواد=خواصيكهمربوطبهشكلظاهريمادهبرميگردند.
مانند"رنگ،بو،مزه،سنگيني،سختي،شكل،نقطهيذوب،انجماد،نقطهيجوش،انحلالپذيربودن،حالتمادهدردماياتاق،ميزانرساناييالكتريكيو..."
ùخواصشيمياييمواد=خواصيازمادهاستكهنشاندهندهيتمايلياعدمتمايلآنمادهبرايشركتدريكتغييرشيمياييميباشد.
مثال"ميگوييمآباِشتعالپذيرنيست،يعنيآبتمايليبرايشركتدرواكُنِشسوختنوشعلهورشدنراندارد.زنگزدگيآهن،تيرهشدننقره،ترششدنشير"
ÿ سوألç چراموادمختلفخواصمختلفدارند؟ سهدليلبرايتفاوتآنها؛
تعداد،نوعوموقعيتاتمهايسازندهيمولكولهايهرمادهباموادديگرمتفاوتاست.بههميندلايلموادمختلفخواصمختلفدارند.
- تفاوتدرنوعاتمهايتشكيلدهند.مثال(قندمعموليC12H22O11) و(نمكطعامN a 3L)بهعلتتفاوتدرنوعاتمهاخواصمتفاوتدارند.
- تفاوتدرتعداداتمها.مثال (آبH2O)و(آباكسيژنهH2O2)آبكهمايهيحياتاستاماآباُكسيژنهمايعيبسيارخطرناككهفقط
دريكاتماكسيژناينتفاوتبهچشمميخورد.
- تفاوتدرموقعيتاتمهانسبتبهيكديگردرمولكولماده.ممكناستتعداد و نوع اتمهايتشكيلدهندهيمولكولدومادهباهميكسان
باشد امافقطيكجابهجاييجزئيدرموقعيتاتمهانسبتبهيكديگردرمولكولكافياستكهدومادهخواصمتفاوتداشتهباشند.
مثال(الكلاتليكC2H6O) و (اِترC2H6O)
مولكول (اِتِر) مولكول(اَلِكُُلْ اِتِليك)
نقطههايجوشوذوببرخيازمواد:
|
نامماده |
نقطهيجوشْC |
نقطه يذوب |
نامماده |
نقطهيجوشC |
نقطه يذوبC |
نامماده |
نقطهيجوشC |
نقطه يذوبC |
|
آهن |
2750ْ |
1535ْ |
الِكُل |
78ْ |
ْ117- |
گوگِرد |
؟ |
119ْ |
|
مس |
2567ْ |
ْ1083 |
اِسِتون |
56ْ |
؟ |
پارافين |
؟ |
ْ4/52 |
|
نُقره |
2212ْ |
؟ |
نيتروژن |
ْ196- |
ْ210- |
آلومنيم |
؟ |
659ْ |
|
جيوه |
357ْ |
ْ39- |
اُكسيژن |
ْ183- |
ْ5/218- |
آمونياك |
؟ |
ْ75- |
|
آب |
100ْ |
؟ |
تَنگِسْتَن |
؟ |
3410ْ |
يَخ |
؟ |
ْ0 |
"براياطلاعاتبيشتر"
امجدكانيساناني15/5/88